Shloka 74
Bhaṇḍāsuraprādurbhāva
Rise and Consecration of Bhaṇḍāsura
Devanagari script
तां विलोक्य महादेवीं देवाः सर्वे सवासवाः / प्रणेमुर्मुदितात्मानो भूयोभूयो ऽखिलात्मिकम्
Transliteration
tāṃ vilokya mahādevīṃ devāḥ sarve savāsavāḥ / praṇemurmuditātmāno bhūyobhūyo 'khilātmikam
Translation
Beholding that Mahādevī, all the gods with Indra, their hearts rejoicing, bowed again and again to the Goddess who is the Self of all.
Word by Word
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम
विलोक्यhaving seen
विलोक्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootवि+लोक् (धातु) → विलोक्य (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययीभाव (gerund/absolutive) ‘having seen’
महादेवीम्the great Goddess
महादेवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; कर्मधारय (महती देवी)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; विशेषण (qualifier of देवाः)
सtogether with
स:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; सर्वनाम-विशेषण (with)
वासवाः(with) Indra(s) / with Vāsava (Indra)
वासवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवासव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; ‘Indras’/‘with Indra’ sense in plural per context
प्रणेमुःbowed down
प्रणेमुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+नम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; धातु: नम् (to bow) with उपसर्ग pra
मुदितjoyful
मुदित:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमुद् (धातु) → मुदित (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; भूतकृदन्त (past participle) ‘gladdened’
आत्मानःwhose hearts were delighted
आत्मानः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; बहुव्रीहि-समास (मुदितात्मानः = मुदितः आत्मा येषाम्)
भूयःagain
भूयः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्त्यर्थक क्रियाविशेषण (adverb: again/more)
भूयःagain
भूयः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (again and again)
अखिलall, entire
अखिल:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन (समासाङ्ग)
आत्मिकाम्whose essence is all (all-souled)
आत्मिकाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआत्मिक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समास (अखिलस्य आत्मा/स्वरूपं या)