Shloka 73
Bhaṇḍāsuraprādurbhāva
Rise and Consecration of Bhaṇḍāsura
Devanagari script
कृपातरङ्गितापाङ्गनयनालोककौमुदीम् / पाशाङ्कुशेक्षुकोदण्डपञ्चबाणलसत्कराम्
Transliteration
kṛpātaraṅgitāpāṅganayanālokakaumudīm / pāśāṅkuśekṣukodaṇḍapañcabāṇalasatkarām
Translation
From her sidelong glance, rippling with compassion, spread a moonlike radiance; and in her hands shone the noose, the goad, the sugarcane bow, and the five arrows.
Word by Word
कृपाcompassion
कृपा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकृपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासाङ्ग)
तरङ्गितwaving, rippling
तरङ्गित:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतरङ्गित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्राय, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासाङ्ग); कृदन्त ‘waved/undulating’
अपाङ्गside-glance
अपाङ्ग:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअपाङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासाङ्ग)
नयनeye
नयन:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासाङ्ग)
आलोकglance, look
आलोक:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासाङ्ग)
कौमुदीम्moonlight-like (radiance) of her compassionate side-glance
कौमुदीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकौमुदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समास (कृपातरङ्गित-अपाङ्ग-नयन-आलोकः कौमुदी इव यस्याः)
पाशnoose
पाश:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासाङ्ग)
अङ्कुशgoad
अङ्कुश:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअङ्कुश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासाङ्ग)
इक्षुsugarcane
इक्षु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइक्षु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासाङ्ग)
कोदण्डbow
कोदण्ड:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकोदण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासाङ्ग); तत्पुरुष (इक्षोः कोदण्डः = sugarcane-bow)
पञ्चfive
पञ्च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपञ्च (संख्या/अव्यय-प्राय)
Formअव्यय; संख्यावाचक (numeral used in compound)
बाणarrows
बाण:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासाङ्ग); द्विगु-समास (पञ्च बाणाः)
लसत्shining
लसत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootलस् (धातु) → लसत् (वर्तमान-कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present participle) ‘shining’ (समासाङ्ग)
कराम्having hands shining with (noose, goad, sugarcane-bow, five arrows)
कराम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समास (पाश-अङ्कुश-इक्षुकोदण्ड-पञ्चबाण-लसत्करा = एतानि यस्याः करेषु लसन्ति)