Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 22
मोहिनी-प्रादुर्भावः (Mohinī’s Manifestation) — Narrative Prelude to the Bhandāsura Cycle
Devanagari script
किमप्याराधयान्तं तु ध्यानसंमीलितेक्षणम् / ददर्शेशानमासीनं कुसुमषुरुदायुधः
Transliteration
kimapyārādhayāntaṃ tu dhyānasaṃmīlitekṣaṇam / dadarśeśānamāsīnaṃ kusumaṣurudāyudhaḥ
Translation
While offering worship, he beheld Īśāna seated with eyes closed in meditation, whose weapon was a bow of flower-arrows.
Word by Word
किम्something/anything
किम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formप्रश्न/अनिश्चित-सर्वनाम (interrog/indef), द्वितीया-विभक्ति (Accusative) used adverbially with अपि; नपुंसकलिङ्ग, एकवचन
अपिsomehow
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/अल्पार्थक-अव्यय (particle: even/at all; with किम् → ‘somehow’)
आराधयन्तम्worshipping
आराधयन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआ + राध् (धातु) → आराधयन्त् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त/शतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-विशेषण (qualifying the object)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अवधारण-अव्यय (particle)
ध्यानसंमीलितेक्षणम्with eyes closed in meditation
ध्यानसंमीलितेक्षणम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootध्यान-संमीलित-ईक्षण (प्रातिपदिक: ध्यान + संमीलित + ईक्षण)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); विशेषण — ‘whose eyes are closed in meditation’
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
ईशानम्Īśāna (Shiva)
ईशानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootईशान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
आसीनम्seated
आसीनम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआस् (धातु) → आसीन (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त/क्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अर्थः ‘उपविष्टम्’ (seated)
कुसुमषुरुदायुधःhe whose weapon is flower-arrows (Kāma)
कुसुमषुरुदायुधः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुसुम-शरु-द-आयुध (प्रातिपदिक: कुसुम + शरु + द + आयुध)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); बहुव्रीहिः — ‘यस्य आयुधं कुसुमशरुदम्’