Shloka 2
मोहिनी-प्रादुर्भावः (Mohinī’s Manifestation) — Narrative Prelude to the Bhandāsura Cycle
Devanagari script
हयग्रीव उवाच पुरा दाक्षायणीं त्यक्त्वा पितुर्यज्ञविनाशनम्
Transliteration
hayagrīva uvāca purā dākṣāyaṇīṃ tyaktvā pituryajñavināśanam
Translation
Hayagrīva said: Long ago, after forsaking Dākṣāyaṇī, (Śiva) brought ruin upon her father’s sacrifice.
Word by Word
हयग्रीवःHayagrīva
हयग्रीवः:
Karta (कर्ता/speaker)
TypeNoun
Rootहयग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पुराformerly
पुरा:
Kala (काल/time)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)
दाक्षायणीम्Dākṣāyaṇī (Satī)
दाक्षायणीम्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootदाक्षायणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Purvakala (पूर्वकाल/preceding action)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक (having abandoned)
पितुःof (her) father
पितुः:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध/genitive), एकवचन
यज्ञविनाशनम्the destruction of the sacrifice
यज्ञविनाशनम्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootयज्ञ+विनाशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तत्पुरुषः—यज्ञस्य विनाशनम्