Shloka 9
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
सुराणामसुराणां च निवार्य रणमुल्वणम् / मन्दस्मितेन दैतेयान्मोहयन्ती जगद ह
Transliteration
surāṇāmasurāṇāṃ ca nivārya raṇamulvaṇam / mandasmitena daiteyānmohayantī jagada ha
Translation
She checked the dreadful battle of the Devas and Asuras; with a gentle smile she bewildered the Daityas and spoke.
Word by Word
सुराणाम्of the gods
सुराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
असुराणाम्of the demons
असुराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/coordination conjunction
निवार्यhaving restrained
निवार्य:
Purvakala (पूर्वकाल/preceding action)
TypeVerb
Rootनि + √वृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); ‘having restrained/checked’
रणम्battle
रणम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
उल्वणम्fierce, tumultuous
उल्वणम्:
Visheshana (विशेषण/adjective of object)
TypeAdjective
Rootउल्वण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण—‘रणम्’ इत्यस्य
मन्दस्मितेनwith a gentle smile
मन्दस्मितेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootमन्द + स्मित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः कर्मधारयः (मन्दं स्मितम्)
दैतेयान्the Daityas
दैतेयान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootदैतेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
मोहयन्तीbewildering/enchanted (them)
मोहयन्ती:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Root√मुह् (धातु)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (शतृ/Present active participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परस्मैपदी-प्रयोगः; कर्तरि—‘सा’
जगत्the world
जगत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अ(indeed/just)
अ:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअ (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/particle (expletive, metrical)
हindeed
ह:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/particle (emphasis, often with ‘अ’)