Shloka 52
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
माकन्दवृन्दमाध्वीकमाद्यदुल्लोलकोकिलम् / अशोकमण्डलीकाण्डसताण्डवशिखण्डिकम्
Transliteration
mākandavṛndamādhvīkamādyadullolakokilam / aśokamaṇḍalīkāṇḍasatāṇḍavaśikhaṇḍikam
Translation
There was the sweet nectar of mango groves, while restless kokilas poured forth melodious song; upon the branches of clustered aśoka trees, peahens danced in joyous rhythm.
Word by Word
माकन्द-वृन्द-माध्वीकम्(garden) with groves of mango and madhvīka
माकन्द-वृन्द-माध्वीकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमाकन्द (प्रातिपदिक) + वृन्द (प्रातिपदिक) + माध्वीक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषसमासः; विशेषणम्: ‘having clusters of mango trees and madhvīka (spring-flowering) plants’
आद्यत्-उल्लोल-कोकिलम्(garden) with restless, warbling cuckoos
आद्यत्-उल्लोल-कोकिलम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआद्यत् (आ+द्युत्/आद्यत् प्रातिपदिक; ‘resounding/appearing’) + उल्लोल (प्रातिपदिक) + कोकिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषभावः; विशेषणम्: ‘with restless (ullola) cuckoos sounding/warbling’
अशोक-मण्डली-काण्ड-सताण्डव-शिखण्डिकम्(garden) where peacocks danced among aśoka clusters/branches
अशोक-मण्डली-काण्ड-सताण्डव-शिखण्डिकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअशोक (प्रातिपदिक) + मण्डली (प्रातिपदिक) + काण्ड (प्रातिपदिक) + सताण्डव (प्रातिपदिक; स+ताण्डव) + शिखण्डिका (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः; विशेषणम्: ‘with peacocks (śikhaṇḍikāḥ) performing vigorous dances among the clusters/branches of aśoka’