Shloka 46
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
सर्वसंमोहजनकमवाङ्मनसगोचरम् / यद्रूपं भवतोपात्तं तन्मह्यं संप्रदर्शय
Transliteration
sarvasaṃmohajanakamavāṅmanasagocaram / yadrūpaṃ bhavatopāttaṃ tanmahyaṃ saṃpradarśaya
Translation
That form which bewilders all and lies beyond speech and mind— the very form You have assumed—show it to me fully and clearly.
Word by Word
सर्वसंमोहजनकम्causing delusion to all
सर्वसंमोहजनकम्:
विशेषण (qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व + संमोह + जनक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सर्वेषां संमोहस्य जनकम्); नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया/प्रथमा-विभक्ति (Acc/Nom), एकवचन (Singular); विशेषण of रूपम् (implied)
अवाङ्मनसगोचरम्beyond speech and mind
अवाङ्मनसगोचरम्:
विशेषण (qualifier)
TypeAdjective
Rootअवाङ् + मनस् + गोचर (प्रातिपदिक)
Formनञ्-तत्पुरुष (negating) ‘वाक्-मनसोः अगोचरम्’; नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया/प्रथमा-विभक्ति (Acc/Nom), एकवचन (Singular); विशेषण of रूपम् (implied)
यत्which
यत्:
सम्बन्ध (relative)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); relative pronoun qualifying रूपम्
रूपम्form
रूपम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
भवतःof you
भवतः:
षष्ठी-सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
उपात्तम्assumed/taken up
उपात्तम्:
विशेषण (qualifier)
TypeAdjective
Rootउप-आ√दा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); agrees with रूपम्
तत्that
तत्:
कर्म (Karma/object)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); demonstrative referring to यद्रूपम्
मह्यम्to me
मह्यम्:
सम्प्रदान (Sampradāna/recipient)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम (1st person pronoun), चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular)
संप्रदर्शयshow (clearly)
संप्रदर्शय:
क्रिया (main verb)
TypeVerb
Rootसम्+प्र√दृश् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद