Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 30
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
भगवन्सर्ववृत्तज्ञ पवित्रीकृतविष्टर / कलहप्रिय देवर्षे किं वृत्तं तत्र नाकिनाम्
Transliteration
bhagavansarvavṛttajña pavitrīkṛtaviṣṭara / kalahapriya devarṣe kiṃ vṛttaṃ tatra nākinām
Translation
O Bhagavan, knower of every affair, who has sanctified this seat; O devarṣi fond of contention, what happened there among the gods?
Word by Word
भगवन्O Blessed Lord
भगवन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (आमन्त्रण/सम्बोधन), एकवचन — Vocative singular
सर्व-वृत्त-ज्ञknower of all events
सर्व-वृत्त-ज्ञ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + वृत्त (प्रातिपदिक) + ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (सर्वं वृत्तं जानाति)
पवित्री-कृत-विष्टरO you who have sanctified the seat
पवित्री-कृत-विष्टर:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootपवित्री (प्रातिपदिक) + कृत (कृ धातु, क्त कृदन्त) + विष्टर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः तत्पुरुषः — ‘विष्टरः’ (आसनम्) ‘पवित्रीकृतः’ (made holy)
कलह-प्रियO one fond of quarrel
कलह-प्रिय:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootकलह (प्रातिपदिक) + प्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (कलहः प्रियः यस्य)
देवर्षेO divine sage
देवर्षे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन — Vocative singular; समासः कर्मधारयः (देवः ऋषिः)
किम्what?
किम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — interrogative ‘what?’
वृत्तम्the matter/event
वृत्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवृत्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘event/matter’
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय — adverb of place (‘there’)
नाकिनाम्of the gods (celestials)
नाकिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootनाकिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन — Genitive plural