Shloka 23
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
ते विध्यमानाः शतशो दानवेन्द्राः सुरोत्तमैः / दिगन्तान्कतिचिज्जग्मुः पातालं कतिचिद्ययुः
Transliteration
te vidhyamānāḥ śataśo dānavendrāḥ surottamaiḥ / digantānkaticijjagmuḥ pātālaṃ katicidyayuḥ
Translation
Pierced by the foremost of the Suras, hundreds of Dānava kings scattered—some fled to the ends of the horizons, and some went down to Pātāla.
Word by Word
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
विध्यमानाःbeing pierced/struck
विध्यमानाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootव्यध् (धातु) + शानच् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formवर्तमानकाले कर्मणि/कर्मकर्तरि शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present passive/mediopassive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
शतशःby hundreds; in hundreds
शतशः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; प्रकार/परिमाणवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner/number)
दानवेन्द्राःlords of the Dānavas (demon-kings)
दानवेन्द्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): दानवानाम् इन्द्राः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सुरोत्तमैःby the best of the gods
सुरोत्तमैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: सुराणाम् उत्तमैः; पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
दिगन्तान्to the ends of the directions
दिगन्तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिक् (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: दिशाम् अन्तान्; पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
कतिचित्some (of them)
कतिचित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकति (प्रातिपदिक/सर्वनाम) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formअनिश्चितपरिमाणवाचक सर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (अर्थतः ‘some’)
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
पातालम्to Pātāla (netherworld)
पातालम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपाताल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कतिचित्some (others)
कतिचित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकति (प्रातिपदिक/सर्वनाम) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formअनिश्चितपरिमाणवाचक सर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (अर्थतः ‘some’)
ययुःwent
ययुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद