Shloka 51
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
भूत्यामुत्पादितो यस्तु भौत्यो नाम कवेः सुतः / वैवस्वतेंऽतरे जातौ द्वौ मनू तु विवस्वतः
Transliteration
bhūtyāmutpādito yastu bhautyo nāma kaveḥ sutaḥ / vaivasvateṃ'tare jātau dvau manū tu vivasvataḥ
Translation
Born of Bhūti was the son of Kavi, known as Bhauṭya; and within the Manvantara of Vaivasvata, two Manus of Vivasvān were born.
Word by Word
भूत्याम्in Bhūti (from Bhūti)
भूत्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; अधिकरणे (locative)
उत्पादितःproduced/begotten
उत्पादितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootउत्-पद्/उत्-पा-द्? (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP) from उत्+पादय् (causative of पद्/पद् ‘to produce’), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धे (relative pronoun)
तुindeed/but
तु:
None (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोध-अव्ययम् (particle: but/indeed)
भौत्यःBhautya
भौत्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभौत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (व्यक्तिनाम)
नामby name
नाम:
None (निपात)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनाम-निपातः (naming particle)
कवेःof Kavi
कवेः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
सुतःson
सुतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
वैवस्वतेin Vaivasvata (period)
वैवस्वते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवैवस्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम् (मन्वन्तर-नाम)
अन्तरेin the interval
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; अधिकरणे
जातौwere born (two)
जातौ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP) ‘जात’, पुंलिङ्गे, प्रथमा-द्विवचनम् (dual nominative)
द्वौtwo
द्वौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम्; संख्याविशेषणम्
मनूManus
मनू:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम्
तुand/indeed
तु:
None (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपातः (particle)
विवस्वतःof Vivasvat (the Sun)
विवस्वतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविवस्वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्