Shloka 27
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
प्राचेतसस्य दक्षस्य दौहित्रा मनवस्तु ये / सावर्णा नामतः पञ्च चत्वारः परमर्षिजाः
Transliteration
prācetasasya dakṣasya dauhitrā manavastu ye / sāvarṇā nāmataḥ pañca catvāraḥ paramarṣijāḥ
Translation
The Manus who are grandsons of Prācetasa Dakṣa are called by name Sāvarṇa—five in number; and four of them are born of the line of the supreme ṛṣis.
Word by Word
प्राचेतसस्यof Prācetasa (Dakṣa)
प्राचेतसस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootप्राचेतस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
दक्षस्यof Dakṣa
दक्षस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
दौहित्राःdaughter’s grandsons
दौहित्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदौहित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
मनवःManus
मनवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धबोधक-यत्
सावर्णाःSāvarṇa (by name/class)
सावर्णाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसावर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम्
नामतःby name
नामतः:
Sambandha (सम्बन्ध/qualifier)
TypeIndeclinable
Rootनामतः (अव्यय; नामन्-तस्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverb: by name)
पञ्चfive
पञ्च:
Vishesana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक/अव्ययप्रयोग)
Formसंख्याविशेषणम्; प्रथमा (1st), बहुवचनार्थे (indeclinable numeral used adjectivally)
चत्वारःfour
चत्वारः:
Vishesana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; संख्याविशेषणम्
परम-ऋषिजाःdescended from supreme sages
परम-ऋषिजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपरम (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष ('परमाः ऋषयः' इति + ज = born of/descended from great sages)