Shloka 25
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
ब्रह्मादिभिस्तेजनिता दक्षेणैव च धीमता / महर्लोकं गता वृत्ता भविष्या मेरुमाश्रिताः
Transliteration
brahmādibhistejanitā dakṣeṇaiva ca dhīmatā / maharlokaṃ gatā vṛttā bhaviṣyā merumāśritāḥ
Translation
They were brought forth by Brahmā and the other gods, and also by wise Dakṣa. Having gone to Maharloka, they shall in the future abide, taking refuge in Meru.
Word by Word
ब्रह्म-आदिभिःby Brahmā and others
ब्रह्म-आदिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (ब्रह्मा आदिः येषां ते)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
जनिताःborn/produced
जनिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootजनित (कृदन्त; √जन् (धातु) क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (born/produced)
दक्षेणby Dakṣa
दक्षेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle: only/indeed)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
धीमताby the wise (one)
धीमता:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; विशेषणम् (दक्षेण इति सह)
महर्लोकम्Maharloka
महर्लोकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहर्लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (महः नाम लोकः)
गताःgone
गताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootगत (कृदन्त; √गम् (धातु) क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त
वृत्ताःhaving dwelt/abided
वृत्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवृत्त (कृदन्त; √वृत् (धातु) क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (having lived/occurred; here: having become/abided)
भविष्याःfuture
भविष्याः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभविष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम्
मेरुम्Meru
मेरुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमेरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
आश्रिताःhaving taken refuge in/settled on
आश्रिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआश्रित (कृदन्त; आ-√श्रि (धातु) क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त