Shloka 163
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
इन्द्रगोपनिभाः केचिद्धरितालनिभास्तथा / चाषपत्रनिभाः केचिदुत्तिष्ठन्ति घना दिवि
Transliteration
indragopanibhāḥ keciddharitālanibhāstathā / cāṣapatranibhāḥ keciduttiṣṭhanti ghanā divi
Translation
Some clouds appear crimson like the indragopa, some green like haritāla, and some like the leaves of the cāṣa bird; thus the dense clouds rise in the sky.
Word by Word
इन्द्रगोप-निभाःresembling indragopa insects (red beetles)
इन्द्रगोप-निभाः:
कर्तृ (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootइन्द्रगोप (प्रातिपदिक) + निभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; उपमान-निर्देशक विशेषण (like-indicating adjective)
केचित्some (of them)
केचित्:
कर्तृ (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootक-चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun)
हरिताल-निभाःresembling orpiment (yellow mineral)
हरिताल-निभाः:
कर्तृ (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootहरिताल (प्रातिपदिक) + निभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; उपमान-निर्देशक विशेषण
तथाlikewise, also
तथा:
सम्बन्ध (Sambandha/connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—समुच्चय/उपमानार्थक (also/likewise)
चाषपत्र-निभाःresembling the leaf of cāṣa (a plant/bird-name used as comparison)
चाषपत्र-निभाः:
कर्तृ (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootचाषपत्र (प्रातिपदिक) + निभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; उपमान-निर्देशक विशेषण
केचित्some (others)
केचित्:
कर्तृ (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootक-चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम
उत्तिष्ठन्तिrise up, arise
उत्तिष्ठन्ति:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootउत्-स्था (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
घनाःclouds
घनाः:
कर्तृ (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootघन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
दिविin the sky
दिवि:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण (locative)