Shloka 72
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
रथिनो वर्मिणश्चैव धन्विनो ऽथ वरूथिनः / सहस्रशतबाहूंश्च दिव्यभौमान्तरिक्षगान्
Transliteration
rathino varmiṇaścaiva dhanvino 'tha varūthinaḥ / sahasraśatabāhūṃśca divyabhaumāntarikṣagān
Translation
They were chariot-warriors, armored, bow-bearing, and guarded by ranks; with a thousand and a hundred arms—divine beings who moved upon the earth and through the sky.
Word by Word
रथिनःcharioteers; mounted on chariots
रथिनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरथिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वर्मिणःarmored ones
वर्मिणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्मिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय
धन्विनःbowmen
धन्विनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधन्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अथthen; also
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तर/प्रसङ्ग-बोधक अव्यय (then/and also)
वरूथिनःhaving battalions; well-guarded
वरूथिनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवरूथिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सहस्रशतबाहून्having 1100 arms (thousand-and-hundred-armed)
सहस्रशतबाहून्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसहस्र + शत + बाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; द्विगु-समास (सहस्रं च शतं च बाहवो यस्य)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय
दिव्यभौमान्तरिक्षगान्celestial, earthly, and sky-going
दिव्यभौमान्तरिक्षगान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदिव्य + भौम + अन्तरिक्षग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; समाहार/इतरेतर-द्वन्द्वार्थः (दिव्याः, भौमाः, अन्तरिक्षगाः)