Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 34
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
सा दिवं पृथिवीं चैव महिम्ना व्याप्य सुस्थिता / ब्रह्माणः सा तनुः पूर्वा दिवमावृत्य तिष्टतः
Transliteration
sā divaṃ pṛthivīṃ caiva mahimnā vyāpya susthitā / brahmāṇaḥ sā tanuḥ pūrvā divamāvṛtya tiṣṭataḥ
Translation
She stood well-established, pervading heaven and earth with her majesty. She was Brahmā’s primal body, veiling the celestial realm as she remained.
Word by Word
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दिवम्heaven
दिवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
पृथिवीम्earth
पृथिवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण (particle: emphasis/only/indeed)
महिम्नाby (her) greatness
महिम्ना:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन — 'by greatness'
व्याप्यhaving pervaded
व्याप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootव्याप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; उपसर्गः—वि; 'having pervaded'
सुस्थिताwell-established
सुस्थिता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु + स्थित (स्था-धातु) (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्यय (past participle) — 'well-established'
ब्रह्माणःof Brahmā
ब्रह्माणः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन — 'of Brahmā'
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तनुःbody/form
तनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पूर्वाformer/earlier
पूर्वा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — adjective qualifying तनुः
दिवम्heaven
दिवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आवृत्यhaving covered
आवृत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; उपसर्गः—आ; 'having covered/enveloped'
तिष्टतःstands / remains
तिष्टतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; वैदिक/पुराण-प्रयोगे रूपम् (tiṣṭhati/tiṣṭhataḥ)