Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

लोकज्ञान-वर्णन (Lokajñāna-varṇana) — Description of World-Knowledge / Cosmogonic Classification

पन्नत्वात्पन्नगाश्चापि व्यपसर्पाच्च सर्प्पता / तेषां लयः पृथिव्यां यः सूर्याचन्द्रमसौ घनाः

pannatvātpannagāścāpi vyapasarpācca sarppatā / teṣāṃ layaḥ pṛthivyāṃ yaḥ sūryācandramasau ghanāḥ

Because they became panna they were also called pannaga, and because they slithered away they were called sarpa. Their dissolution into the earth manifested as the dense radiance of the Sun and the Moon.

pannatvātfrom (their) creeping/going state
pannatvāt:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootpannatva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; ‘because of being pann(a)’
pannagāḥsnakes (pannagas)
pannagāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootpanna (प्रातिपदिक) + ga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष ‘those that go/creep’ (snake)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात/conjunction
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; particle (also/even)
vyapasarpātfrom crawling away
vyapasarpāt:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootvy-apa-sarpa (प्रातिपदिक/क्रियानाम)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; action-noun ‘from crawling away’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात/conjunction
sarppatāthe state of being a serpent/crawling
sarppatā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsarpatā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; abstract noun ‘serpent-ness/crawling nature’
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
layaḥdissolution/merging
layaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootlaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
pṛthivyāmin the earth
pṛthivyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootpṛthivī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
yaḥwhich
yaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; relative pronoun referring to layaḥ
sūrya-candramasauthe sun and the moon
sūrya-candramasau:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक) + candramas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्व ‘sun and moon’
ghanāḥdense masses/clouds
ghanāḥ:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootghana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन