Shloka 87
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
तासां तेनापचारेण पुनर्लोभकृतेन वै / प्रनष्टा प्रभुणा सार्द्धं कल्पवृक्षाः क्वचित्क्वचित्
Transliteration
tāsāṃ tenāpacāreṇa punarlobhakṛtena vai / pranaṣṭā prabhuṇā sārddhaṃ kalpavṛkṣāḥ kvacitkvacit
Translation
By that transgression and by greed renewed, in certain places the wish-fulfilling kalpa trees perished, together with the Lord who presided over them.
Word by Word
तासाम्of them
तासाम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी (Gen/6th), बहुवचन; सर्वनाम
तेनby that
तेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Inst/3rd), एकवचन; सर्वनाम
अपचारेणby misconduct/offence
अपचारेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअपचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (Inst/3rd), एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्त्यर्थक
लोभ-कृतेनcaused by greed
लोभ-कृतेन:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootलोभ (प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया (Inst/3rd), एकवचन; तत्पुरुष-समास: लोभेन कृतम् = caused by greed
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक-निपात
प्रनष्टाःperished/were destroyed
प्रनष्टाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र + नश् (धातु) (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (Nom/1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP): प्रनष्ट = perished/destroyed
प्रभुणाby the Lord/master
प्रभुणा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (Inst/3rd), एकवचन
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (prepositional adverb: together with)
कल्प-वृक्षाःwish-fulfilling trees
कल्प-वृक्षाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक) + वृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (Nom/1st), बहुवचन; तत्पुरुष-समास: कल्पस्य वृक्षाः (wish-fulfilling trees)
क्वचित्in some places/sometimes
क्वचित्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्यय; देश/काल-अव्यय (indefinite adverb: somewhere/sometimes)
क्वचित्here and there
क्वचित्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (repetition for distributive sense)