Shloka 83
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
प्रादुर्बभूवुस्तेषां तु वृक्षास्ते गृहसंज्ञिताः / वस्त्राणि च प्रसूयंते फलान्याभरणानि च
Transliteration
prādurbabhūvusteṣāṃ tu vṛkṣāste gṛhasaṃjñitāḥ / vastrāṇi ca prasūyaṃte phalānyābharaṇāni ca
Translation
Then those trees known as ‘gṛha’ appeared again for them; and they brought forth garments, fruits, and ornaments as well.
Word by Word
प्रादुःmanifestly; forth
प्रादुः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootप्रादुः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रादुर्भावार्थक (adverb: manifestly)
बभूवुःcame into being; appeared
बभूवुः:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
तेषाम्of those
तेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, बहुवचनम्; सर्वनाम
तुbut
तु:
निपात
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयार्थक-निपात
वृक्षाःtrees
वृक्षाः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, बहुवचनम्
तेthose
ते:
विशेषण
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, बहुवचनम्; सर्वनाम; वृक्षाः इति विशेषणवत्
गृहसंज्ञिताःcalled ‘houses’
गृहसंज्ञिताः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootगृह-संज्ञित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (गृह इति संज्ञा येषाम्)
वस्त्राणिgarments
वस्त्राणि:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootवस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, बहुवचनम्
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
प्रसूयन्तेare produced; are brought forth
प्रसूयन्ते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootप्र-सू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; आत्मनेपदम्
फलानिfruits
फलानि:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, बहुवचनम्
आभरणानिornaments
आभरणानि:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootआभरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, बहुवचनम्
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक