Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 22
Lokakalpanā / The Ordering of the Worlds
Cosmogony and Earth’s Retrieval
Devanagari script
उद्गातात्रो होमलिङ्गः फलबीजमहोषधीः / वाद्यन्तरात्मसत्रस्य नास्मिकासो मशोणितः
Transliteration
udgātātro homaliṅgaḥ phalabījamahoṣadhīḥ / vādyantarātmasatrasya nāsmikāso maśoṇitaḥ
Translation
There the Udgātā himself was the sacred mark of the homa; fruits, seeds, and mighty healing herbs were its offerings. In the sacrificial session of the inner Self, instruments resounded, and the flow from the nose was like a mosquito’s blood.
Word by Word
उद्गाताthe udgātṛ priest (chanter)
उद्गाता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootउद्गातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ऋ-प्रातिपदिक
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
होमलिङ्गःthe sign/mark of oblation
होमलिङ्गः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootहोम + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (होमस्य लिङ्गम्)
फलfruit
फल:
—
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (समासाङ्ग)
बीजseed
बीज:
—
TypeNoun
Rootबीज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासाङ्ग)
महाgreat
महा:
—
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत्-पूर्वपद (समासाङ्ग); विशेषणार्थक
ओषधीःmedicinal herbs
ओषधीः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन
वाद्यmusical instrument
वाद्य:
—
TypeNoun
Rootवाद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासाङ्ग)
अन्तरात्मinner self
अन्तरात्म:
—
TypeNoun
Rootअन्तरात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासाङ्ग)
सत्रस्यof the session/sacrifice (satra)
सत्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootसत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; पूर्वपदद्वयेन कर्मधारय/तत्पुरुष-समासपूर्वकः (वाद्य-अन्तरात्म-सत्र)
नास्मिकासःthe seat at the nose / nasal seat
नास्मिकासः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनासिका + आस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नासिकायाः आसः)
मशोणितःink-blood (dark/red fluid)
मशोणितः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमष + शोणित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (मषस्य शोणितम्)