Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 35
Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu
Devanagari script
कोपं त्यजत राजानः सर्वे प्राचीनबर्हिषः / वृक्षाः क्षित्यां जनिष्यन्ति शाम्यतामग्निमारुतौ
Transliteration
kopaṃ tyajata rājānaḥ sarve prācīnabarhiṣaḥ / vṛkṣāḥ kṣityāṃ janiṣyanti śāmyatāmagnimārutau
Translation
O kings, sons of Prācīnabarhis, cast away your wrath. Upon the earth the trees shall be born again; let fire and wind be calmed.
Word by Word
kopamanger
kopam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkopa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
tyajataabandon
tyajata:
Vidhi-kriyā (विधिक्रिया)
TypeVerb
Roottyaj (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन
rājānaḥO kings
rājānaḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative), बहुवचन
sarveall
sarve:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative), बहुवचन; विशेषण (rājānaḥ)
prācīna-barhiṣaḥO Prācīnabarhis (epithet/name)
prācīna-barhiṣaḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootprācīna (प्रातिपदिक) + barhis (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन, बहुवचन; कर्मधारयः = 'प्राचीनं बर्हिर्येषाम्/प्राचीनबर्हिषः' (name/epithet)
vṛkṣāḥtrees
vṛkṣāḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootvṛkṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
kṣityāmon the earth
kṣityām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkṣiti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
janiṣyantiwill be born/arise
janiṣyanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
śāmyatāmlet (it) subside
śāmyatām:
Vidhi-kriyā (विधिक्रिया)
TypeVerb
Rootśam (धातु)
Formलोट् (Imperative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; आज्ञार्थे (let it subside)
agni-mārutaufire and wind
agni-mārutau:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootagni (प्रातिपदिक) + māruta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन (Dual); इतरेतर-द्वन्द्वः (fire and wind)