Shloka 97
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
सत्याभिव्यहृतेस्तस्य सद्यः स्त्री साभवत्तदा / दिव्यसंहनना छाया दिव्याभरणभूषिता
Transliteration
satyābhivyahṛtestasya sadyaḥ strī sābhavattadā / divyasaṃhananā chāyā divyābharaṇabhūṣitā
Translation
At the utterance of his truthful word, that shadow instantly became a woman—of divine form and adorned with celestial ornaments.
Word by Word
सत्य-अभि-व्याहृतेःof the true utterance
सत्य-अभि-व्याहृतेः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसत्य + अभि-व्याहृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सत्यस्य अभिव्याहृतिः = true utterance)
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
सद्यःimmediately
सद्यः:
कालाधिकरण (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (adverb of time)
स्त्रीa woman
स्त्री:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
साshe
सा:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अभवत्became
अभवत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तदाthen
तदा:
कालाधिकरण (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (adverb of time)
दिव्य-संहननाhaving a divine build
दिव्य-संहनना:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य + संहनना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्; समासः—कर्मधारय (दिव्या संहनना यस्याः)
छायाChāyā (Shadow)
छाया:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दिव्य-आभरण-भूषिताadorned with divine ornaments
दिव्य-आभरण-भूषिता:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य + आभरण + भूषित (प्रातिपदिक; √भूष् क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम्; समासः—तत्पुरुष (दिव्यैः आभरणैः भूषिता = adorned with divine ornaments)