Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 135
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
निधने संप्रसूतस्त्वं प्रजापतिरसंशयः / पालयिष्ये प्रजाश्चेति पूर्वं ते समयः कृतः
Transliteration
nidhane saṃprasūtastvaṃ prajāpatirasaṃśayaḥ / pālayiṣye prajāśceti pūrvaṃ te samayaḥ kṛtaḥ
Translation
You were born in a time of ruin; without doubt you are Prajāpati. Formerly you made this covenant: ‘I shall protect the people.’
Word by Word
निधनेat the death/end
निधने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; स्थान/अवसरवाचक (locative)
संप्रसूतःborn/produced
संप्रसूतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-प्र-√सू (धातु)
Formकृदन्त-भूतकृदन्त (क्त) ‘संप्रसूत’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (त्वम्)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
प्रजापतिःPrajapati
प्रजापतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पदनाम
असंशयःwithout doubt
असंशयः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ- + संशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (प्रजापतिः/त्वम्)
पालयिष्येI shall protect
पालयिष्ये:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√पाल् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/Future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
प्रजाःthe subjects/creatures
प्रजाः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
इतिthus
इति:
Vacana-paryavasana (वचन-पर्यवसान)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: formerly/before)
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन (genitive: ‘of you’); सर्वनाम
समयःagreement/pledge
समयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसमय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृतःmade
कृतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√कृ (धातु)
Formकृदन्त-भूतकृदन्त (क्त) ‘कृत’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (समयः)