Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 80
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
ऋचां दशसहस्राणि ह्यशीतिस्त्रिंशदेव तु / सहस्रमेकं मन्त्राणामृचामुक्तं प्रमाणतः
Transliteration
ṛcāṃ daśasahasrāṇi hyaśītistriṃśadeva tu / sahasramekaṃ mantrāṇāmṛcāmuktaṃ pramāṇataḥ
Translation
The ṛc are ten thousand, and indeed there are also eighty and thirty besides. By the accepted measure, the ṛc of the mantras are said to be one thousand and one.
Word by Word
ऋचाम्of the Ṛks
ऋचाम्:
Sambandha (सम्बन्धः/षष्ठी)
TypeNoun
Rootऋच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, बहुवचन
दशसहस्राणिten thousands (ten thousand units)
दशसहस्राणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदशसहस्र (प्रातिपदिक) = दश + सहस्र
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; संख्यावाचक
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: indeed)
अशीतिःeighty
अशीतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअशीतिः (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; संख्यावाचक
त्रिंशत्thirty
त्रिंशत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रिंशत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संख्यावाचक
एवjust; only
एव:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (particle of emphasis)
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विभेदक-निपात (adversative particle: but)
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
एकम्one
एकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संख्याविशेषण
मन्त्राणाम्of mantras
मन्त्राणाम्:
Sambandha (सम्बन्धः/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, बहुवचन
ऋचाम्of the Ṛks
ऋचाम्:
Sambandha (सम्बन्धः/षष्ठी)
TypeNoun
Rootऋच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, बहुवचन
उक्तम्is said
उक्तम्:
Kriya (क्रिया/भूतकर्मणि)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
प्रमाणतःaccording to the measure/authority
प्रमाणतः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootप्रमाणतः (अव्यय)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb: 'according to')