Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 27
युगप्रजालक्षणम् ऋषिप्रवरवर्णनं च
Yuga–Prajā-Lakṣaṇa and the Enumeration of Eminent Ṛṣis
Devanagari script
यच्चाप्यस्ति महद्वाक्यमृषीकाणां वचः स्मृतम् / अविस्पष्टपदं यच्च यच्च स्याद्बहुसंशयम्
Transliteration
yaccāpyasti mahadvākyamṛṣīkāṇāṃ vacaḥ smṛtam / avispaṣṭapadaṃ yacca yacca syādbahusaṃśayam
Translation
And there is also the great saying (mahāvākya) remembered of the ṛṣis—whose wording is unclear, and which gives rise to many doubts.
Word by Word
यत्that which
यत्:
सम्बन्ध (relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सम्बन्धसूचक-यत्
चand
च:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थक (also/even)
अस्तिis; exists
अस्ति:
क्रिया (predicate)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
महत्-वाक्यम्a great statement
महत्-वाक्यम्:
कर्ता/विषय (subject/topic of अस्ति)
TypeNoun
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + वाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः कर्मधारय (great + statement)
ऋषीकाणाम्of the seers
ऋषीकाणाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootऋषीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
वचःspeech; utterance
वचः:
सम्बन्ध/अप्पोज़िशन (in apposition to वाक्यम्)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
स्मृतम्is remembered; is regarded
स्मृतम्:
क्रिया (passive predicate)
TypeVerb
Rootस्मृत (कृदन्त; √स्मृ)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भूतकृदन्त (PPP) प्रयोगः—कर्मणि/भावे (‘is remembered/considered’)
अविस्पष्ट-पदम्having unclear words; indistinct in wording
अविस्पष्ट-पदम्:
विशेषणम् (of implied neuter ‘यत्’)
TypeAdjective
Rootअ- (नञ्) + विस्पष्ट (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः तत्पुरुष (नञ्-तत्पुरुष: not clear + word/footing)
यत्which
यत्:
सम्बन्ध (relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सम्बन्धसूचक-यत्
चand
च:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
यत्which
यत्:
सम्बन्ध (relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सम्बन्धसूचक-यत्
चand
च:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
स्यात्may be; would be
स्यात्:
क्रिया (predicate)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
बहु-संशयम्full of many doubts
बहु-संशयम्:
विशेषणम् (of implied neuter ‘यत्’)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + संशय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः तत्पुरुष (बहवः संशयाः यस्मिन्)