Shloka 40
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
त्रयी वार्त्ता दण्डनीतिरिज्या वर्णाश्रमास्तथा / शिष्टैराचर्यते यस्मान्मनुना च पुनः पुनः
Transliteration
trayī vārttā daṇḍanītirijyā varṇāśramāstathā / śiṣṭairācaryate yasmānmanunā ca punaḥ punaḥ
Translation
The Trayī (the Vedas), vārttā, daṇḍanīti, ijyā, and the order of varṇa and āśrama—these are practiced by the śiṣṭas, and by Manu again and again.
Word by Word
त्रयीthe triad (of Vedas); Vedic lore
त्रयी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रयी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वार्त्ताlivelihood/economics (agriculture, trade, etc.)
वार्त्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवार्त्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दण्डनीतिःpolicy of punishment; governance
दण्डनीतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदण्ड + नीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (दण्डस्य नीतिः)
इज्याworship; sacrifice
इज्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइज्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वर्णाश्रमाःvarṇas and āśramas
वर्णाश्रमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्ण + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (वर्णाश्च आश्रमाश्च)
तथाand likewise; also
तथा:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/प्रकार (also; likewise)
शिष्टैःby the learned/virtuous
शिष्टैः:
Karaṇa/Agent (करण/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootशिष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
आचर्यतेis practised; is observed
आचर्यते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + चर् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)
यस्मात्because; since
यस्मात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formयस्मात् इति पञ्चमी-एकवचनस्य अव्ययीभाव-प्रयोगः; causal/ablatival adverb (because/from which)
मनुनाby Manu
मनुना:
Karaṇa/Agent (करण/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
पुनःagain
पुनः:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्ति-वाचक (again)
पुनःrepeatedly
पुनः:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (punaḥ punaḥ = repeatedly)