Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 95
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
नष्टे श्रौते स्मृतौ धर्मे परस्परहतास्तदा / निर्मर्यादा निराक्रन्दा निःस्नेहा निरपत्रपाः
Transliteration
naṣṭe śraute smṛtau dharme parasparahatāstadā / nirmaryādā nirākrandā niḥsnehā nirapatrapāḥ
Translation
When the dharma of Śruti and Smṛti was lost, they began to slay one another—without restraint, without lament, without affection, and without shame.
Word by Word
नष्टेwhen (it was) destroyed
नष्टे:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootनश् (धातु) → नष्ट (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), सप्तमी (7th), एकवचन, पुंलिङ्ग; agrees with धर्मे
श्रौतेVedic (śrauta)
श्रौते:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootश्रौत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; agrees with धर्मे
स्मृतौin the Smṛti (tradition)
स्मृतौ:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootस्मृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; locative of sphere ‘in smṛti’
धर्मेwhen dharma
धर्मे:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
परस्पर-हताःkilling one another
परस्पर-हताः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootपरस्पर (अव्यय/प्रातिपदिक) + हन् (धातु) → हत (कृदन्त)
Formतत्पुरुषसमास; भूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
तदाthen
तदा:
काल (Kāla/Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
निर्मर्यादाःwithout bounds/restraint
निर्मर्यादाः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootनिः (उपसर्ग/अव्यय) + मर्यादा (प्रातिपदिक)
Formनञ्/निः-पूर्वक-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
निराक्रन्दाःwithout lamentation/cry
निराक्रन्दाः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootनिः (उपसर्ग/अव्यय) + आक्रन्द (प्रातिपदिक)
Formनिः-पूर्वक-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
निःस्नेहाःwithout affection
निःस्नेहाः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootनिः (उपसर्ग/अव्यय) + स्नेह (प्रातिपदिक)
Formनिः-पूर्वक-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
निरपत्रपाःshameless
निरपत्रपाः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootनिः (उपसर्ग/अव्यय) + पत्रपा (प्रातिपदिक)
Formनिः-पूर्वक-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन