Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 26
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
द्वापरे सर्वभूतानां कायक्लेशपुरस्कृता / लोभो वृत्तिर्वणिक्पूर्वा तत्त्वानामविनिश्चयः
Transliteration
dvāpare sarvabhūtānāṃ kāyakleśapuraskṛtā / lobho vṛttirvaṇikpūrvā tattvānāmaviniścayaḥ
Translation
In the Dvāpara age, all beings live with bodily toil set foremost; greed turns merchant-like, and the truths (tattvas) remain undecided.
Word by Word
द्वापरेin the Dvāpara (age)
द्वापरे:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th case), बहुवचन; समासः—सर्वाणि भूतानि (कर्मधारय)
कायक्लेशपुरस्कृताhaving bodily hardship placed foremost
कायक्लेशपुरस्कृता:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootकाय (प्रातिपदिक) + क्लेश (प्रातिपदिक) + पुरस्√कृ (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) 'पुरस्कृत' = placed in front; समासः—कायक्लेशः पुरतः कृतः यस्याः/या (कायक्लेशं पुरस्कृत्य)
लोभःgreed
लोभः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootलोभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
वृत्तिःoccupation/livelihood
वृत्तिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
वणिक्पूर्वाmerchant-led/preceded by traders
वणिक्पूर्वा:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootवणिक् (प्रातिपदिक) + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; समासः—वणिक् पूर्वः यस्याः सा (वणिक्-प्रधान/merchant-led)
तत्त्वानाम्of principles/truths
तत्त्वानाम्:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th case), बहुवचन
अविनिश्चयःindeterminacy/lack of ascertainment
अविनिश्चयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअ (उपसर्ग/नञ्) + विनिश्चय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; नञ्-तत्पुरुषभाव (negated noun)