Previous Verse
Next Verse

Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 105

यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara

सह सप्तर्षिभिश्चैव तत्र ते च व्यवस्थिताः / ब्रह्मक्षत्रविशः शूद्रा बीजार्थं ये स्मृता इह

saha saptarṣibhiścaiva tatra te ca vyavasthitāḥ / brahmakṣatraviśaḥ śūdrā bījārthaṃ ye smṛtā iha

There they were established together with the Saptarṣis. And brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya, and śūdra are here remembered as the seed for continuance.

सहtogether with
सह:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-योगे अव्यय (preposition-like indeclinable; governs instrumental)
सप्तर्षिभिःwith the seven sages
सप्तर्षिभिः:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootसप्तर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/तृतीया), बहुवचन; द्विगु-समास (सप्त + ऋषि)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
व्यवस्थिताःstationed/settled
व्यवस्थिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootव्यवस्थित (वि+अव+स्था-धातु, क्त; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
ब्रह्मक्षत्रविशःBrahmins, Kshatriyas, and Vaishyas
ब्रह्मक्षत्रविशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मक्षत्रविश् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (ब्रह्म + क्षत्र + विश्)
शूद्राःShudras
शूद्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशूद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
बीजार्थम्for the purpose of seed (i.e., progeny/source)
बीजार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootबीजार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (बीजस्य अर्थः)
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धबोधक
स्मृताःare called/remembered
स्मृताः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृत (स्मृ-धातु, क्त; कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) used predicatively; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'are called/remembered'
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय