Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 28
Saṃkhyāvarta (संख्यावर्त्त): Commencement of Yajña at the Dawn of Tretāyuga
Devanagari script
दीर्घेण तपसा युक्तैर्दर्शनैस्तारकादिभिः / तत्प्रामाण्यान्मया चोक्तं तस्मात्स प्राप्तुमर्हथ
Transliteration
dīrgheṇa tapasā yuktairdarśanaistārakādibhiḥ / tatprāmāṇyānmayā coktaṃ tasmātsa prāptumarhatha
Translation
I have spoken thus on the strength of the authoritative darśanas—Tāraka and the rest—upheld by long austerities; therefore you are fit to accept and attain this conclusion.
Word by Word
dīrgheṇawith long (duration)
dīrgheṇa:
Karaṇa (करणम्)
TypeAdjective
Rootdīrgha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying tapasā)
tapasāby austerity
tapasā:
Karaṇa (करणम्)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
yuktaiḥendowed/connected (with)
yuktaiḥ:
Karaṇa (करणम्)
TypeAdjective
Rootyuj (युज् धातु) + yukta (कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त, PPP); पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying darśanaiḥ)
darśanaiḥwith doctrines/insights
darśanaiḥ:
Karaṇa (करणम्)
TypeNoun
Rootdarśana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
tāraka-ādibhiḥwith (systems) beginning with Tāraka and others
tāraka-ādibhiḥ:
Karaṇa (करणम्)
TypeNoun
Roottāraka (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (ādi = 'etc.'; 'beginning with Tāraka'); पुल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
tat-prāmāṇyātfrom/because of that authority
tat-prāmāṇyāt:
Hetu/Apādāna (हेतुः/अपादानम्)
TypeNoun
Roottat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + prāmāṇya (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; हेत्वर्थे (ablative of cause: 'because of its authority')
mayāby me
mayā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
uktamwas said
uktam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु) + ukta (कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त, PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगः 'has been said'
tasmāttherefore
tasmāt:
Hetu/Apādāna (हेतुः/अपादानम्)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् इति अव्ययीभाववत् प्रयोगः; पञ्चमी-अर्थे (therefore/from that)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
prāptumto attain
prāptum:
Prayojana (प्रयोजनम्)
TypeVerb
Rootpra-āp (आप् धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); 'to obtain/attain'
arhathayou are fit/deserve
arhatha:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootarh (अर्ह् धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद