Shloka 7
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
स गच्छति तदा द्रष्टुं दिवाकरनिशाकरौ / अमावस्याममावास्यां मातामहपितामहौ
Transliteration
sa gacchati tadā draṣṭuṃ divākaraniśākarau / amāvasyāmamāvāsyāṃ mātāmahapitāmahau
Translation
Then, on that very Amāvasyā, he goes to behold Divākara (the Sun) and Niśākara (the Moon); on that Amāvasyā the maternal grandsire and the paternal grandsire, the two Pitṛs, are present.
Word by Word
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
गच्छतिgoes
गच्छति:
क्रिया (verbal action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
तदाthen
तदा:
कालाधिकरण (temporal)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
प्रयोजन (purpose)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), ‘to see’
दिवाकरनिशाकरौthe Sun and the Moon
दिवाकरनिशाकरौ:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootदिवाकर-निशाकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), द्विवचन
अमावस्याम्on the new-moon day
अमावस्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location-Time)
TypeNoun
Rootअमावस्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
अमावास्याम्on the new-moon night/day
अमावास्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location-Time)
TypeNoun
Rootअमावास्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अमावस्या-पर्याय
मातामहपितामहौthe maternal grandfather and paternal grandfather (as Pitṛ-forms)
मातामहपितामहौ:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमातामह-पितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), द्विवचन; ‘दिवाकरनिशाकरौ’ इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन