Shloka 56
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
तिथीनां नामधेयानि विद्वद्भिः संज्ञितानि वै / दर्शयेतामथात्मानं सूर्याचन्द्रमसावुभौ
Transliteration
tithīnāṃ nāmadheyāni vidvadbhiḥ saṃjñitāni vai / darśayetāmathātmānaṃ sūryācandramasāvubhau
Translation
The names of the tithis have indeed been assigned by the learned. Then the Sun and the Moon—both—reveal their own nature.
Word by Word
तिथीनाम्of the lunar days
तिथीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतिथि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
नामधेयानिnames/appellations
नामधेयानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनामधेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
विद्वद्भिःby the learned
विद्वद्भिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविद्वस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
संज्ञितानि(have been) designated
संज्ञितानि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + ज्ञा (धातु) + क्त (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; ‘designated/named’
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle), निश्चयार्थ
दर्शयेताम्let (them) show
दर्शयेताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + णिच्
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन; परस्मैपद
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
आत्मानम्themselves
आत्मानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
सूर्यsun
सूर्य:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (समाहार-द्वन्द्व-पूर्वपद)
चन्द्रमसौthe two moons? (here: sun and moon as a pair; form used for dual)
चन्द्रमसौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्रमस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन (चन्द्रमसौ)
उभौboth
उभौ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; विशेषण (qualifies the pair)