Shloka 3
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
अन्तःसारमयस्येन्दोः पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः / ह्रासवृद्धी पिदृमतः पित्र्यस्य च विनिर्णयम्
Transliteration
antaḥsāramayasyendoḥ pakṣayoḥ śuklakṛṣṇayoḥ / hrāsavṛddhī pidṛmataḥ pitryasya ca vinirṇayam
Translation
It sets forth the waning and waxing of the Moon, whose nature is inner essence, in the bright and dark fortnights, and determines the doctrine of the Pitṛ-world and the pitrya rites.
Word by Word
अन्तःसारमयस्यof the one consisting of inner essence
अन्तःसारमयस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeAdjective
Rootअन्तः-सार-मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; विशेषण—‘इन्दोः’ इति
इन्दोःof the moon
इन्दोः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
पक्षयोःof the two fortnights
पक्षयोः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचन
शुक्लकृष्णयोःof the bright and dark (fortnights)
शुक्लकृष्णयोः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeAdjective
Rootशुक्ल-कृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचन; विशेषण—‘पक्षयोः’ इति
ह्रासवृद्धीdecrease and increase
ह्रासवृद्धी:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootह्रास-वृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), द्विवचन
पितृमतःof the one possessing the Pitṛs / connected with ancestors
पितृमतः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeAdjective
Rootपितृमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; विशेषण—‘पित्र्यस्य’ इति (पितृ-सम्बन्धिनः)
पित्र्यस्यof the ancestral (rite/realm)
पित्र्यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootपित्र्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
विनिर्णयम्determination; decision
विनिर्णयम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootविनिर्णय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन