Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 20
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
गृहस्था ये च यज्वान ऋतुर्बर्हिषदो ध्रुवम् / गृहस्थाश्चाप्ययज्वान अग्निष्वात्तास्तथार्त्तवाः
Transliteration
gṛhasthā ye ca yajvāna ṛturbarhiṣado dhruvam / gṛhasthāścāpyayajvāna agniṣvāttāstathārttavāḥ
Translation
Householders who perform yajña are indeed called Ṛtu and Barhiṣad. Householders who do not perform yajña are called Agniṣvātta and Ārttava.
Word by Word
गृहस्थाःhouseholders
गृहस्थाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगृहस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
येwho/which
ये:
Anvaya-suchaka (अन्वय-सूचक)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
यज्वानःsacrificers
यज्वानः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयज्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ऋतुःṚtu (a class/name)
ऋतुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बर्हिषदःBarhiṣads
बर्हिषदः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootबर्हिषद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ध्रुवम्certainly
ध्रुवम्:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative), निश्चयार्थक (certainly)
गृहस्थाःhouseholders
गृहस्थाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगृहस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/सम्भावना (also/even)
अयज्वानःnon-sacrificers
अयज्वानः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअ-यज्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; नञ्-समास/उपसर्ग-निषेध (negative)
अग्निष्वात्ताःAgniṣvāttas
अग्निष्वात्ताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअग्नि-स्वात्त (प्रातिपदिक); अग्नि + स्वात्त
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb), तुल्यतार्थक (likewise)
आर्त्तवाःĀrttavas (a class/name)
आर्त्तवाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootआर्त्तव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन