Shloka 75
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
दिव्यानां पार्थिवानां च नैशानां चैव सर्वशः / आदानान्नित्यमादित्यस्तेजसा तपसामपि
Transliteration
divyānāṃ pārthivānāṃ ca naiśānāṃ caiva sarvaśaḥ / ādānānnityamādityastejasā tapasāmapi
Translation
From the heavenly, the earthly, and the nocturnal in every way, Aditya ever draws in all things by his radiance—even the fiery power of ascetic tapas.
Word by Word
दिव्यानाम्of the celestial
दिव्यानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन; विशेषणम् (qualifier) (तेजसाम्)
पार्थिवानाम्of the earthly
पार्थिवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन; विशेषणम्
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
नैशानाम्of the nocturnal
नैशानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootनैश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन; विशेषणम्
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis)
सर्वशःin every way
सर्वशः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वशस् (अव्यय)
Formप्रकार-अव्यय (adverb: in every way/entirely)
आदानात्because of taking/withdrawing
आदानात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootआदान (प्रातिपदिक; आ+दा भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन; हेत्वर्थे
नित्यम्always
नित्यम्:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formकाल-अव्यय (adverb: always)
आदित्यःthe Sun (Āditya)
आदित्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन
तेजसाby radiance
तेजसा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन
तपसाम्of austerities/heat
तपसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/सम्भावना-अव्यय (also/even)