Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 8
Āditya-vyūha-kīrtana
Praise/Account of the Solar Array and Celestial Motions
Devanagari script
ध्रुवस्य मनसा चासौ सर्वते ज्योतिषां गणः / सूर्याचन्द्रमसौ तारा नक्षत्राणि ग्रहैः सह
Transliteration
dhruvasya manasā cāsau sarvate jyotiṣāṃ gaṇaḥ / sūryācandramasau tārā nakṣatrāṇi grahaiḥ saha
Translation
By the power of Dhruva’s will, the entire host of heavenly lights—Sun and Moon, stars, constellations, and the planets—moves in its circling course.
Word by Word
ध्रुवस्यof Dhruva
ध्रुवस्य:
सम्बन्ध (Sambandha: of Dhruva)
TypeNoun
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
मनसाby (his) mind/will
मनसा:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Sambandha/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
असौthat (Dhruva)
असौ:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; दूरनिर्देश
सर्वेall
सर्वे:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तेthose
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ज्योतिषाम्of the luminaries
ज्योतिषाम्:
सम्बन्ध (Sambandha: of luminaries)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
गणःthe group/host
गणः:
कर्ता/विधेय (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सूर्य-चन्द्रमसौthe Sun and the Moon
सूर्य-चन्द्रमसौ:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक) + चन्द्रमस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्व
ताराःthe stars
ताराः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतारा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
नक्षत्राणिthe nakṣatras/asterisms
नक्षत्राणि:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनक्षत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ग्रहैःwith the planets
ग्रहैः:
सहकारक/साधन (Instrument/Association)
TypeNoun
Rootग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
सहtogether with
सह:
सम्बन्ध (Association)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक-अव्यय (with)