Shloka 30
Āditya-vyūha-kīrtana
Praise/Account of the Solar Array and Celestial Motions
Devanagari script
मेघानां पुनरुत्पत्तिश्त्रिविधा योनिरुच्यते / आग्नेया ब्रह्मजाश्चैव पक्षजाश्च पृथग्विधाः
Transliteration
meghānāṃ punarutpattiśtrividhā yonirucyate / āgneyā brahmajāścaiva pakṣajāśca pṛthagvidhāḥ
Translation
The re-arising of clouds is said to have a threefold womb: those born of fire, those born of Brahmā, and those born of wings—each of a distinct kind.
Word by Word
मेघानाम्of clouds
मेघानाम्:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमेघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्ति-अव्यय (adverb: again)
उत्पत्तिःorigin/production
उत्पत्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
त्रिविधाthreefold
त्रिविधा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रिविध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; समास: त्रि + विध (संख्यापूर्वक)
योनिःsource/womb
योनिः:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
उच्यतेis said
उच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), कर्मणि-प्रयोग (Passive), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
आग्नेयाःfiery/of Agni
आग्नेयाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआग्नेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (मेघाः understood)
ब्रह्मजाःborn of Brahmā
ब्रह्मजाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्रह्म + ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समास: ब्रह्मणः जाताः (षष्ठी-तत्पुरुष)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (particle: indeed/only)
पक्षजाःborn from wings/feathers
पक्षजाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपक्ष + ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समास: पक्षात् जाताः (पञ्चमी-तत्पुरुष)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
पृथक्separately
पृथक्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: separately)
विधाःof kinds/types
विधाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (मेघाः understood)