Shloka 29
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
ज्योतिर्गुणप्रचारस्य प्रमाणपरिसिद्धये / मेरोः प्राच्यां दिशि तथा मानसस्यैव मूर्द्धनि
Transliteration
jyotirguṇapracārasya pramāṇaparisiddhaye / meroḥ prācyāṃ diśi tathā mānasasyaiva mūrddhani
Translation
For the sure establishment of the measure of the spread of the qualities of light—(it is) in the eastern direction of Meru, and upon the very summit of Mānasa.
Word by Word
ज्योतिःlight, radiance
ज्योतिः:
कर्ता/विषय (topic/subject)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गुणप्रचारस्यof the diffusion/propagation of qualities
गुणप्रचारस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootगुण-प्रचार (प्रातिपदिक; गुण + प्रचार)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (गुणानां प्रचारः)
प्रमाणपरिसिद्धयेfor the establishment/verification by proof
प्रमाणपरिसिद्धये:
सम्प्रदान (purpose/dative)
TypeNoun
Rootप्रमाण-परिसिद्धि (प्रातिपदिक; प्रमाण + परिसिद्धि)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/चतुर्थी), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (प्रमाणस्य परिसिद्धिः)
मेरोःof Meru
मेरोः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootमेरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
प्राच्याम्in the eastern (direction)
प्राच्याम्:
अधिकरण (location)
TypeNoun
Rootप्राची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/सप्तमी), एकवचन
दिशिin the direction
दिशि:
अधिकरण (location)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
तथाlikewise
तथा:
सम्बन्ध (connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/तुल्यत्व (adverb: likewise/also)
मानसस्यof Mānas(a) (lake/region)
मानसस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
एवindeed/just
एव:
सम्बन्ध (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (particle: indeed/only)
मूर्धनिon the summit/head
मूर्धनि:
अधिकरण (location: on/at the top)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन