Shloka 174
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
त्रैलोक्यस्थिति कालाय पुनर्दाराभिगमिनाम् / ब्रूणहत्याश्वमेधाभ्यां पुण्यपापकृतो ऽपरे
Transliteration
trailokyasthiti kālāya punardārābhigaminām / brūṇahatyāśvamedhābhyāṃ puṇyapāpakṛto 'pare
Translation
For as long as the three worlds endure, among those who return again to conjugal approach, there are others who perform merit and sin—through brūṇa-hatyā (brahmin-slaying) and through the aśvamedha (horse-sacrifice), respectively.
Word by Word
त्रैलोक्यस्थितिकालायfor the duration of the stability of the three worlds
त्रैलोक्यस्थितिकालाय:
Sampradana (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootत्रैलोक्य + स्थिति + काल (प्रातिपदिक-समास)
Formपुल्लिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान/प्रयोजन), एकवचन; तत्पुरुष—‘त्रैलोक्यस्थितेः कालः’
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
दाराभिगमिनाम्of those who go to their wives (marital intercourse)
दाराभिगमिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदार + अभिगामिन् (प्रातिपदिक-समास)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष—‘दारान् अभिगच्छन्ति ये’ (those who approach wives)
ब्रूणहत्याश्वमेधाभ्याम्by (means of) brahmin-slaying and the horse-sacrifice
ब्रूणहत्याश्वमेधाभ्याम्:
Karana (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootब्रूणहत्या + अश्वमेध (प्रातिपदिक-द्वन्द्व)
Formनपुंसकलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग-समाहार, तृतीया-विभक्ति (करण/हेतु), द्विवचन; द्वन्द्व—‘ब्रूणहत्या च अश्वमेधः च’
पुण्यपापकृतःdoers of merit and sin
पुण्यपापकृतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुण्य + पाप + कृत् (प्रातिपदिक-समास)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; द्वन्द्व—‘पुण्यकृतः पापकृतः च’ (doers of merit and sin)
अपरेothers
अपरे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन