Shloka 106
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
अभ्यन्तरं प्रकाशन्ते लोकालोकस्य वै गिरेः / एतावानेव लोकस्तु निरालोकस्ततः परम्
Transliteration
abhyantaraṃ prakāśante lokālokasya vai gireḥ / etāvāneva lokastu nirālokastataḥ param
Translation
The inner reaches of Mount Lokāloka shine with light; only so far extends the world, and beyond it lies Nirāloka, the realm without light.
Word by Word
अभ्यन्तरम्the interior; inside
अभ्यन्तरम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअभ्यन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; कर्मपद (object)
प्रकाशन्तेshine; are illuminated
प्रकाशन्ते:
Kriya (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootप्र + काश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद
लोक-अलोकस्यof (the mountain) Lokāloka
लोक-अलोकस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive relation)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + अलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (as a compound name)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय/पादपूरण (emphatic particle)
गिरेःof the mountain
गिरेः:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
एतावान्this much; so great
एतावान्:
Visheshana (विशेषण/modifier)
TypeAdjective
Rootएतावत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
एवonly; just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (restrictive particle)
लोकःworld; realm
लोकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विभेद-अव्यय (adversative particle)
निरालोकःwithout light; dark
निरालोकः:
Visheshana (विशेषण/predicate adjective)
TypeAdjective
Rootनिर् + आलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
ततःfrom there; beyond that
ततः:
Apadana (अपादान/ablatival sense)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, अपादान/क्रम-अर्थे (from there; thereafter)
परम्further; beyond
परम्:
Adhikarana (अधिकरण/extent)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग (adverbial accusative: 'further/beyond')