Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 64
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
विज्ञेयः स तु विस्तारात्कुशद्वीपसमेन तु / इत्येष सन्निवेशो वः कुशद्वीपस्य कीर्त्तितः
Transliteration
vijñeyaḥ sa tu vistārātkuśadvīpasamena tu / ityeṣa sanniveśo vaḥ kuśadvīpasya kīrttitaḥ
Translation
Know that its expanse is equal to that of Kuśadvīpa. Thus has the layout of Kuśadvīpa been recounted to you.
Word by Word
विज्ञेयःis to be known
विज्ञेयः:
Vidhi (विधेय/प्रवृत्तिनिमित्त)
TypeAdjective
Rootवि+ज्ञा (धातु)
Formविधिलिङ्गार्थे तव्यत्/अनीयर्-समर्थ क्तव्यभावः; here: अनीयर्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive: ‘to be known’), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
सःthat (arrangement)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle), विशेष/विरोधार्थक (indeed/but)
विस्तारात्in detail
विस्तारात्:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootविस्तार (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययवत् (ablative used adverbially): in detail/according to extent
कुशद्वीपसमेनequal to Kuśadvīpa (in measure)
कुशद्वीपसमेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootकुशद्वीप (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कुशद्वीपेन समः = equal to Kuśadvīpa), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case/instrumental), एकवचन; तुलनार्थे
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle), पुनरुक्त-विशेषार्थक
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
सन्निवेशःarrangement/disposition
सन्निवेशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसन्निवेश (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st case/nominative), एकवचन
वःof you/for you
वः:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th case/genitive) बहुवचन (enclitic)
कुशद्वीपस्यof Kuśadvīpa
कुशद्वीपस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootकुशद्वीप (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कुश + द्वीप), पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th case/genitive), एकवचन
कीर्त्तितःhas been described/mentioned
कीर्त्तितः:
Kriya-Visheshana (क्रियाविशेषण/participial predicate)
TypeAdjective
Rootकीर्त् (धातु)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; predicate of ‘एषः सन्निवेशः’