Shloka 32
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
इत्येवं संनिवेशो वः प्लक्षद्वीपस्य कीर्तितः / आनुपूर्व्यात्समासेन शाल्मलं तु निबोधत
Transliteration
ityevaṃ saṃniveśo vaḥ plakṣadvīpasya kīrtitaḥ / ānupūrvyātsamāsena śālmalaṃ tu nibodhata
Translation
Thus has the arrangement of Plakṣadvīpa been declared to you. Now, in due order and in brief, understand Śālmala.
Word by Word
इतिthus
इति:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-निपात (quotative/closure)
एवम्in this way
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)
संनिवेशःarrangement/layout
संनिवेशः:
कर्ता/विषय (Subject/Topic)
TypeNoun
Rootसंनिवेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
वःto you/for you (of you)
वः:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) बहुवचन (enclitic); ‘of you’
प्लक्षद्वीपस्यof Plakṣadvīpa
प्लक्षद्वीपस्य:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootप्लक्षद्वीप (समास-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; तत्पुरुष (प्लक्षस्य द्वीपः)
कीर्तितःhas been described
कीर्तितः:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootकीर्तित (कृदन्त; √कीर्त्/कीर् धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि
आनुपूर्व्यात्in due order/according to sequence
आनुपूर्व्यात्:
अपादान/हेतु (Apādāna/Cause-source)
TypeNoun
Rootआनुपूर्व्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेतौ/क्रमे (in order/according to sequence)
समासेनbriefly/in summary
समासेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootसमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘briefly’ (instrumental of manner)
शाल्मलम्Śālmala (island)
शाल्मलम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootशाल्मल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तुnow/but
तु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; पक्षान्तरे/विरोध (adversative particle)
निबोधतunderstand/learn
निबोधत:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootनि + बुध् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; परस्मैपद