Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 168
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
तमसोंते च विश्यातमाकाशान्ते ह्यभास्वरम् / मर्यादायामनन्तस्य देवस्यायतनं महत्
Transliteration
tamasoṃte ca viśyātamākāśānte hyabhāsvaram / maryādāyāmanantasya devasyāyatanaṃ mahat
Translation
At the end of Darkness, and at the boundary of the sky, there stands what is without radiance; within the ordained limit of the Infinite God lies that vast abode.
Word by Word
तमसःof darkness
तमसः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
अन्तेat the end
अन्ते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
विश्यातम्entered, pervaded
विश्यातम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवि-श्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘entered/pervaded’ (text uncertain)
आकाशान्तेat the end of the sky/space
आकाशान्ते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआकाश-अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः (आकाशस्य अन्ते)
हिindeed, for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (indeed/for)
अभास्वरम्non-luminous
अभास्वरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअ-भास्वर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘not luminous’
मर्यादायाम्in the boundary/limit
मर्यादायाम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमर्यादा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
अनन्तस्यof Ananta (the Infinite)
अनन्तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
देवस्यof the god
देवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
आयतनम्abode, seat
आयतनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआयतन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/विषय), एकवचन
महत्great
महत्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; agrees with आयतनम्