Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 8
कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्
Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū
Devanagari script
यक्षसेनापतिः क्रूरो गुह्यकैः परिवारितः / पुण्या मन्दाकिनी चैव नदी स्वच्छोदका च या
Transliteration
yakṣasenāpatiḥ krūro guhyakaiḥ parivāritaḥ / puṇyā mandākinī caiva nadī svacchodakā ca yā
Translation
The fierce commander of the Yakṣa hosts is surrounded by the Guhyakas. There flow the holy Mandākinī river and the Svacchodakā, whose waters are crystal-clear.
Word by Word
यक्षसेनापतिःcommander of the Yakṣa army
यक्षसेनापतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयक्ष + सेनापति (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (यक्षाणां सेनापतिः)
क्रूरःfierce
क्रूरः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम्
गुह्यकैःby the Guhyakas
गुह्यकैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootगुह्यक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन
परिवारितःsurrounded
परिवारितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरि + वृ (धातु)
Formकृदन्तः—क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थः
पुण्याholy
पुण्या:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम्
मन्दाकिनीMandākinī (river)
मन्दाकिनी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्दाकिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; नदी-संज्ञा
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
एवindeed/also
एव:
Sambandha (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (particle of emphasis)
नदीriver
नदी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
स्वच्छोदकाclear-watered
स्वच्छोदका:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वच्छ + उदक (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुषः (स्वच्छम् उदकं यस्याः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
याwhich
या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम