Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 62
Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)
Devanagari script
तस्मात्तु भारतं वर्षं तस्य नाम्ना विदुर्बुधाः / भरतस्यात्मजो विद्वान्सुमतिर्नाम धार्मिकः
Transliteration
tasmāttu bhārataṃ varṣaṃ tasya nāmnā vidurbudhāḥ / bharatasyātmajo vidvānsumatirnāma dhārmikaḥ
Translation
Therefore the wise know that land by his name as Bhārata-varṣa. Bharata’s son, learned and devoted to dharma, was known as Sumati.
Word by Word
तस्मात्from that (cause/therefore)
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle); विरोध/विशेषार्थ
भारतंBhārata
भारतं:
Karma-anvaya (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootभारत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (वर्षम्) विशेषण
वर्षम्region/land
वर्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him/that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
नाम्नाby the name
नाम्ना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
विदुःknow, call (as)
विदुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
बुधाःthe wise (people)
बुधाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
भरतस्यof Bharata
भरतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootभरत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
आत्मजःson
आत्मजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विद्वान्learned, wise
विद्वान्:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Root√विद् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (सुमतिः) विशेषण
सुमतिःSumati (name)
सुमतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + मति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नामnamed
नाम:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-निर्देशार्थ (quotative)
धार्मिकःrighteous
धार्मिकः:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootधार्मिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (सुमतिः) विशेषण