Previous Verse
Next Verse

Shloka 81

अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order

आवर्तमानाः कल्पेषु जायन्ते तैः पुनः सह / एवं प्राचेतसो दक्षो जज्ञे वै चाक्षुषेंऽतरे

āvartamānāḥ kalpeṣu jāyante taiḥ punaḥ saha / evaṃ prācetaso dakṣo jajñe vai cākṣuṣeṃ'tare

They return again and again in the kalpas and are born once more together with them. Thus Dakṣa, sprung from the Prācetas, was born in the Cākṣuṣa Manvantara.

आवर्तमानाःreturning/recurring
आवर्तमानाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआवर्तमान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वृत् (धातु) + आ- उपसर्ग, शानच्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; वर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्तः (present active participle)
कल्पेषुin (the) kalpas/aeons
कल्पेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
जायन्तेare born
जायन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद
तैःwith them
तैः:
Sahakari/Sahartha (सहकारी/सहार्थ; accompaniment)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
सहtogether with
सह:
Sahartha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गसदृश/संबन्धबोधक (with; accompaniment marker)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: thus)
प्राचेतसः(son) of the Pracetas / belonging to Pracetas
प्राचेतसः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्राचेतस (प्रातिपदिक; प्रचेतस्-सम्बन्धी)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
दक्षःDakṣa
दक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
जज्ञेwas born
जज्ञे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
वैindeed
वै:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
आक्षुषेin the Cākṣuṣa (period)
आक्षुषे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootआक्षुष (प्रातिपदिक; चाक्षुष-सम्बन्धी)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषण (in the Cākṣuṣa [manvantara])
अन्तरेin the interval/within
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन