Shloka 41
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
त्रयंबकस्याभिशापेन चाक्षुषस्यातरे मनोः / एतच्छुत्वा ततः सूतमपृच्छच्छांशपायनिः
Transliteration
trayaṃbakasyābhiśāpena cākṣuṣasyātare manoḥ / etacchutvā tataḥ sūtamapṛcchacchāṃśapāyaniḥ
Translation
By the curse of Tryambaka, this occurred in the intervening age of Manu Cākṣuṣa. Hearing this, Śāṃśapāyani then questioned the Sūta.
Word by Word
त्र्यम्बकस्यof Tryambaka (Śiva)
त्र्यम्बकस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootत्र्यम्बक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन — Genitive singular
अभिशापेनby the curse
अभिशापेन:
करण (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootअभिशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन — Instrumental singular
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction particle)
चाक्षुषस्यof Cākṣuṣa
चाक्षुषस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootचाक्षुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन — Genitive singular
अन्तरेin the interval (between)
अन्तरे:
अधिकरण (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular (अन्तरे = in the interval)
मनोःof Manu
मनोः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन — Genitive singular
एतत्this
एतत्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular (pronoun)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
पूर्वकाल (पूर्वक्रिया/Absolutive)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव — having heard
ततःthen
ततः:
काल/क्रम (Temporal sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, काल/क्रमवाचक (adverb of sequence)
सूतम्the Sūta (narrator)
सूतम्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular
अपृच्छत्asked
अपृच्छत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन — he asked
शांशपायनिःŚāṃśapāyani
शांशपायनिः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशांशपायनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular