Shloka 32
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
धारणी मानसी चैव कन्या बर्हिषदां स्मृता / मेरोस्तां धारणीं नाम पत्न्यर्थं वा सृजन् घुभाम्
Transliteration
dhāraṇī mānasī caiva kanyā barhiṣadāṃ smṛtā / merostāṃ dhāraṇīṃ nāma patnyarthaṃ vā sṛjan ghubhām
Translation
Dhāraṇī, the mind-born maiden, is remembered as the daughter of the Barhiṣad Pitṛs. Meru created that auspicious one, named Dhāraṇī, to be his wife.
Word by Word
धारणीDhāraṇī
धारणी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधारणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मानसीmind-born
मानसी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमानसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (particle of emphasis)
कन्याa maiden/daughter
कन्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बर्हिषदाम्of the Barhiṣads
बर्हिषदाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबर्हिषद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; पितृगणविशेषः
स्मृताis remembered/called
स्मृता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘is remembered/called’
मेरोःof Meru
मेरोः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमेरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
धारणीम्Dhāraṇī
धारणीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधारणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय/निपात)
Formनाम-निपात (quotative/‘by name’)
पत्नी-अर्थम्for (as) a wife
पत्नी-अर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootपत्नी + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; चतुर्थी-तत्पुरुषः (पत्नी-हेतुः)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (disjunctive particle)
सृजन्creating
सृजन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formवर्तमानकाले कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि—‘creating’
शुभाम्auspicious
शुभाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (ताम्/धारणीम्)