Shloka 110
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
किमस्य चक्षुः का मूर्तिः के वा अवयवाः स्मृताः / किं नामधेयं को ऽस्यात्मा एप्तत्त्वं ब्रूहि तत्त्वतः
Transliteration
kimasya cakṣuḥ kā mūrtiḥ ke vā avayavāḥ smṛtāḥ / kiṃ nāmadheyaṃ ko 'syātmā eptattvaṃ brūhi tattvataḥ
Translation
What is his eye, what is his form (mūrti), and what limbs are remembered of him? What is his name, and who is his ātman? Tell us this truth, truly and in essence.
Word by Word
किम्what
किम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
अस्यof this (Time)
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
चक्षुःeye
चक्षुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
काwhat (which)
का:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक
मूर्तिःform
मूर्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमूर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
केwhich (what)
के:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; प्रश्नवाचक
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or/indeed)
अवयवाःlimbs/parts
अवयवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअवयव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स्मृताःare stated/remembered
स्मृताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्मृ धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेयार्थे ‘are said/remembered’
किम्what
किम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
नामधेयम्name
नामधेयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनामधेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कःwho/what
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
आत्माself/essence
आत्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एतत्-तत्त्वम्this truth/essence
एतत्-तत्त्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् + तत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः ‘एतत् तत्त्वम्’ (this truth/essence)
ब्रूहिtell (me/us)
ब्रूहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन
तत्त्वतःtruly / in accordance with reality
तत्त्वतः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्त्वतः (अव्यय; तत्त्व + तस्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverb): ‘in truth/accurately’