Shloka 42
पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः
Pitri-Origins and Shraddha Queries
Devanagari script
कस्मै श्राद्धानि देयानि किं च दत्ते महाफलम् / केषु चाप्यक्षयं श्राद्धं तीर्थेषु च नदीषु च
Transliteration
kasmai śrāddhāni deyāni kiṃ ca datte mahāphalam / keṣu cāpyakṣayaṃ śrāddhaṃ tīrtheṣu ca nadīṣu ca
Translation
To whom should śrāddha offerings be given, and what gift yields great fruit? In which places—at tīrthas and on riverbanks—does śrāddha become of imperishable merit?
Word by Word
कस्मैto whom
कस्मै:
सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
श्राद्धानिśrāddha rites
श्राद्धानि:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
देयानिto be given
देयानि:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदेय (कृदन्त; √दा दाने)
Formभाव्य/विधेय विशेषण (gerundive/future passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘देय’ = ‘to be given’
किम्what
किम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (प्रश्नार्थक)
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
दत्तेis given / gives
दत्ते:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (दाने)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; अर्थे ‘दत्ते’ = ‘is given’/‘one gives’ (प्रश्नवाक्ये)
महाफलम्great fruit (great result)
महाफलम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहाफल (प्रातिपदिक; महा + फल)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (महৎ फलम्)
केषुin which (places/persons)
केषु:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चयार्थक अव्यय (particle: also/even)
अक्षयम्imperishable
अक्षयम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘अक्षय’ = ‘imperishable’
श्राद्धम्śrāddha (rite)
श्राद्धम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तीर्थेषुat sacred fords/pilgrimage places
तीर्थेषु:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
नदीषुin rivers
नदीषु:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)