Shloka 39
पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः
Pitri-Origins and Shraddha Queries
Devanagari script
बृहस्पतिमुपासीनं सर्वज्ञानार्थकोविदम् / पुत्रः शंयुरिमं प्रश्नं पप्रच्छ विनयान्वितः
Transliteration
bṛhaspatimupāsīnaṃ sarvajñānārthakovidam / putraḥ śaṃyurimaṃ praśnaṃ papraccha vinayānvitaḥ
Translation
Bṛhaspati, seated and skilled in the meaning of all knowledge, was being attended upon. His son Śaṃyu, endowed with humility, asked this question.
Word by Word
बृहस्पतिम्Bṛhaspati
बृहस्पतिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular)
उपासीनम्seated near, attending
उपासीनम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootउप-आस् (धातु)
Formकृदन्त (past participle/क्त), उपसर्ग: उप-; पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular)
सर्वज्ञानार्थकोविदम्skilled in the meanings of all knowledge
सर्वज्ञानार्थकोविदम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootसर्व + ज्ञान + अर्थ + कोविद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular); बहुपद-तत्पुरुष (determinative): सर्वेषां ज्ञानानाम् अर्थेषु कोविदः
पुत्रःson
पुत्रः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)
शंयुःŚaṃyu
शंयुः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootशंयु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)
इमम्this
इमम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Determiner)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular)
प्रश्नम्question
प्रश्नम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootप्रश्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular)
पप्रच्छasked
पप्रच्छ:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
विनय-अन्वितःendowed with humility
विनय-अन्वितः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootविनय + अन्वित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular); तृतीया-तत्पुरुष/उपपद-समास: विनयेन अन्वितः